18 Σεπτεμβρίου 2017

Μορφωτικό Ίδρυμα ΕΣΗΕΜ-Θ: Επίμονοι Θεσσαλονικείς - Γιώργος Καζαντζής, 22/9/2017

Σε μια ιδιαίτερη μορφή της μουσικής, που έχει γράψει τη δική του ιστορία και διαδρομή στο σώμα της πόλης, τον Γιώργο Καζαντζή, αφιερώνει το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΜ-Θ τη δέκατη τέταρτη εκδήλωση της σειράς με γενικό τίτλο «Επίμονοι Θεσσαλονικείς».
Την Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017, στις 20.30, στην ταράτσα του κτηρίου της ΕΣΗΕΜ-Θ (Στρατηγού Καλλάρη 5, 4ος όροφος), ο συνθέτης θα ακούσει όσα έχουν να πούνε για τον ίδιο και το έργο του οι δημοσιογράφοι Γιάννης Τσολακίδης και Απόστολος Λυκεσάς και ο συγγραφέας Τέλλος Φίλης.
Θα ακολουθιήσει μια μικρή συναυλία - διαδρομή στο έργο του Γιώργου Καζαντζή, με αποσπάσματα από αγαπημένες συνθέσεις.
Κλαρίνο-μπανσούρι Σάκης Λάϊος, κόντρα μπάσο Δημήτρης Γουμπερίτσης, πιάνο Γιώργος Καζαντζής, τραγούδι- βοκαλισμοί Ελσα Μουρατίδου.
Οι «Επίμονοι Θεσσαλονικείς» είναι προσωπικότητες που με την προσήλωσή τους στην παραγωγή έργου μέσα στο ασταθές (άλλοτε γόνιμο κι άλλοτε εχθρικό) περιβάλλον της νεότερης Θεσσαλονίκης κόμισαν χαρακτηριστικά στοιχεία στο πρόσωπό της και, με μια διαδικασία αλληλεπίδρασης, συνάρτησαν με αυτήν τη δική τους ταυτότητα. Μέχρι στιγμής έχουν ενταχθεί στον κύκλο αυτό ο εκδότης του περιοδικού «Εντευκτήριο» Γιώργος Κορδομενίδης, ο φωτοειδησεογράφος Γιάννης Κυριακίδης, ο αστροφυσικός Γιάννης Σειραδάκης, ο αρχιμανδρίτης Γερβάσιος Ραπτόπουλος, ο θεατρολόγος Νικηφόρος Παπανδρέου, ο μουσικός και συγγραφέας Σάκης Παπαδημητρίου, ο συγγραφέας Θωμάς Κοροβίνης, ο βετεράνος ποδοσφαιριστής Γιώργος Κούδας, οι Γιατροί του Κόσμου (πολυϊατρείο Θεσσαλονίκης), ο συγγραφέας Σάκης Σερέφας, ο πρώην καθηγητής του Τμήματος Φυσικής στο ΑΠΘ (Τομέας Αστρονομίας και Αστροφυσικής) Χάρης Βάρβογλης, ο μουσικός Ηλίας Ζάικος, ο συνθέτης Πάρις Παρασχόπουλος.

17 Σεπτεμβρίου 2017

Πρόγραμμα Λέσχης Ανάγνωσης ΕΡΤ-3

ΒΙΒΛΙΟ 114ο
ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017 
ΣΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑΣ ΒΕΛΛΟΥ:
ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΓΚΥΣΤΑΒ ΦΛΩΜΠΕΡ, "Η ΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ" 



ΤΕΤΑΡΤΗ 27 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017
ΣΤΟ ΚΑΦΕ ΜΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
ΘΕΜΑ: "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΕΙΔΗ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ"
ΕΙΣΗΓΗΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΚΟΡΗΣ, ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΑΠΘ



ΒΙΒΛΙΟ 115ο
ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2017
ΣΤΟ ΚΑΦΕ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΕΛΕΣΙΔΟΥ
ΓΟΥΙΛΙΑΜ ΓΚΟΛΝΤΙΓΚ, "Ο ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΤΩΝ ΜΥΓΩΝ"



ΒΙΒΛΙΟ 116ο
ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2017
ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΦΗΣ ΠΕΤΡΟΥ
Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ, "ΑΜΡΙΑ ΜΟΥΓΚΟΥ"




ΒΙΒΛΙΟ 117ο
ΤΕΤΑΡΤΗ 1 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017
ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΧΟΝΔΡΟΓΙΑΝΝΗ
ΜΑΡΙΑ ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, "ΑΘΩΣ Ο ΔΑΣΟΝΟΜΟΣ", ΕΚΔ. ΤΟ ΡΟΔΑΚΙΟ




ΒΙΒΛΙΟ 118ο
ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017
ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΣ ΒΕΛΔΕΜΙΡΗ
ΚΛΕΜΑΝ ΡΟΣΕ, "ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΠΛΟ ΤΟΥ", ΕΚΔ. ΑΡΜΟΣ



16 Σεπτεμβρίου 2017

Η λέξη (39.5) της Χριστίνας Κελεσίδου (Σεπτέμβριος 2017): "τα πουλιά"



Τοιχογραφία από την Άνοιξη με τα πουλιά της Σαντορίνης



Χριστίνα Κελεσίδου, "Τα πουλιά"- Η δική μου προσπάθεια στο μετάξι


"Τα πουλιά στην Ιλιάδα βοηθούν τους πολεμιστές και τους βασιλείς στη λήψη δύσκολων αποφάσεων και για να ικανοποιήσουν τη βασική ανθρώπινη ανάγκη της αυτοεκτίμησης και της ασφάλειας".
Αυτό είναι το συμπέρασμα μια νέας διδακτορικής διατριβής από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ που αναλύει 35 περιπτώσεις εμφάνισης πτηνών, όπως παρουσιάζονται στην Ιλιάδα του Ομήρου.
Στο αρχαίο έπος, οι θεοί χρησιμοποιούν τα πτηνά να μεταμφιέζονται και να γίνονται πομποί μηνυμάτων για τον άνθρωπο.
Ομοίως, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα πτηνά, όπως και τα σημεία και τα σύμβολα για ερμηνεία ως προς τις προθέσεις των θεών, αλλά και των ανθρώπων, για το μέλλον.
Ως εκ τούτου, τα πουλιά έχουν ένα πολύ σημαντικό διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ των ανθρώπων και των θεών τους.
«Τα πουλιά έχουν κεντρικό σκοπό στη δομή της Ιλιάδας. Συχνά εμφανίζονται σε επικίνδυνες και σημαντικές καταστάσεις του πολέμου και πριν από διενέργεια επικίνδυνων επιχειρήσεων. Λαμβάνοντας ένα θετικό μήνυμα από τους θεούς μέσω των πουλιών, οι πολεμιστές, ενισχύουν το πολεμικό τους πνεύμα και την ικανότητα για αίσια έκβαση του πολέμου και παρέχεται η αίσθηση ότι το πνεύμα του Θεού είναι μαζί τους», σημειώνει η συντάκτης της διατριβής Καρίν Γιόχανσον.
Στη διδακτορική διατριβή της, η Johansson, προσδιορίζει τα διαφορετικά είδη πουλιών που περιλαμβάνονται στην Ιλιάδα και  έχουν επιλεγεί  προσεκτικά για να ταιριάζουν στις ιδιαίτερες συνθήκες που εμφανίζονται.
Τα πιο κοινά είδη είναι ο Πετρίτης (είδος γερακιού που απαντάται σε όλη την Ελλάδα), αγριοπερίστερα των βράχων, ο χρυσαετός, αλλά και ο λεγόμενος γυπαετός, που δεν συναντάται συχνά σήμερα.
«Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι τα πουλιά χρήζουν προσοχής στην συμπεριφορά και στα χαρακτηριστικά τους. Τα συγκεκριμένα  που επιλέγονται μεταφέρουν συγκεκριμένες πληροφορίες. Αν παραμελήσουμε αυτές τις λεπτομέρειες χάνουμε πολύ σημαντικά τμήματα των μηνυμάτων», τονίζει η Karin Johansson.
Η έρευνα για τα πουλιά που αναφέρονται από τον Όμηρο είναι μοναδική, δεδομένου ότι η προηγούμενη έρευνα είχε εστιασθεί κυρίως στον συμβολισμό των λειτουργιών των πουλιών και για το πώς ένα πουλί μετασχηματίζεται σε θεό ή πρέπει να ερμηνευθεί με μεταφορική έννοια.
Στις ορνιθολογικές ταυτότητες  και συμπεριφορές καθώς και τα χαρακτηριστικά των πουλιών δεν είχε δοθεί μεγάλη προσοχή κατά το παρελθόν.
Η διατριβή της Γιόχανσον ρίχνει φως στο πώς τα πουλιά στην Ιλιάδα αμφισβητώντας  τη σύγχρονη επιστημονική διαίρεση της «φύσης» και του «πολιτισμού» και σε κάποιον βαθμό τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, δεδομένου ότι στα πουλιά αποδίδεται πέρα από την σύγχρονη ζωολογική έννοια το βαθύτερο νόημα των σημείων και των συμβόλων ταυτόχρονα.
«Εστιάζοντας την προσοχή μας στα πτηνά της Ιλιάδος, μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα τις βαθύτερες επιθυμίες, τα ανάγλυφα και τους φόβους των ανθρώπινων χαρακτήρων, βοηθούν, επίσης, να κατανοήσουμε πόσο βαθιά ριζωμένα είναι τα πουλιά  στην ατομική ζωή του ανθρώπου και στον τρόπο της σκέψης του.
Οι καταστάσεις και τα γεγονότα στην Ιλιάδα εστιάζονται γύρω από τον πόλεμο αλλά και τους κινδύνους στη ζωή,  και δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως τα πουλιά είναι πολύ σημαντικά στους χαρακτήρες των ανθρώπων σε τέτοιες καταστάσεις», σημειώνει η Γιόχανσον.

University of Gothenburg – summary of the thesis Karin Johansson 

15 Σεπτεμβρίου 2017

Μορφωτικό Ίδρυμα ΕΣΗΕΜ-Θ: Επίμονοι Θεσσαλονικείς - Πάρις Παρσχόπουλος, 18/9/2017



Στον συνθέτη και μουσικό Πάρι Παρασχόπουλο αφιερώνει το  Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΜ-Θ τη δωδέκατη εκδήλωση της σειράς με γενικό τίτλο «Επίμονοι Θεσσαλονικείς».
Την Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου 2017, στις 20.30, στην ταράτσα του κτηρίου της ΕΣΗΕΜ-Θ (Στρατηγού Καλλάρη 5, 4ος όροφος), ο συνθέτης και κιθαρίστας που επί τρεις δεκαετίες χαράσσει τη μουσική διαδρομή του πάνω στο σώμα της λογοτεχνίας και της Θεσσαλονίκης θα ακούσει όσα έχουν να πούνε για τον ίδιο και το έργο του ο δημοσιογράφος Ηλίας Κουτσούκος, ο τραγουδιστής Δημήτρης Νικολούδης και ο εκδότης του περιοδικού Μετρονόμος, Θανάσης Συλιβός και στη συνέχεια θα δώσει μια σύντομη συναυλία με τραγούδια του από την περίοδο 1986-2016.
Θα ακουστούν αποσπάσματα από τα άλμπουμ: Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ (ποίηση Χρίστου Μπράβου), ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ (του  Βασίλη Ρώτα), ΧΝΑΡΙΑ (σε ποίηση Αντρέα Παγουλάτου), ΠΑΝΣΕΛΗΝΟ ΒΛΕΜΜΑ (σε στίχους Σταύρου Ζαφειρίου), ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ (ποίηση από γυναίκες φυλακισμένες στα Διαβατά, σε διασκευή Θεοδώρας Λειψιστινού-Πάρι Παρασχόπουλου), ανέκδοτα τραγούδια από τους ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΥΣ (ποίηση Διονυσίου  Σολωμού), τα ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ κ.ά.
Συμμετέχουν: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (τραγούδι), ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΓΑΔΟΥΡΗ (τραγούδι), ΣΑΚΗΣ ΒΑΡΒΕΡΗΣ (τραγούδι, τζουράς, κιθάρα), ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΩΣΤΑΒΕΛΗΣ (πιάνο), ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΛΟΒΟΣ (κοντραμπάσο).

Οι  «Επίμονοι Θεσσαλονικείς» είναι προσωπικότητες που με την προσήλωσή τους στην παραγωγή έργου μέσα στο ασταθές (άλλοτε γόνιμο κι άλλοτε εχθρικό) περιβάλλον της νεότερης Θεσσαλονίκης κόμισαν χαρακτηριστικά στοιχεία στο πρόσωπό της και, με μια διαδικασία αλληλεπίδρασης, συνάρτησαν με αυτήν τη δική τους ταυτότητα. Μέχρι στιγμής έχουν ενταχθεί στον κύκλο αυτό ο εκδότης του περιοδικού «Εντευκτήριο» Γιώργος Κορδομενίδης, ο φωτοειδησεογράφος Γιάννης Κυριακίδης, ο αστροφυσικός Γιάννης Σειραδάκης, ο αρχιμανδρίτης Γερβάσιος Ραπτόπουλος, ο θεατρολόγος Νικηφόρος Παπανδρέου, ο μουσικός και συγγραφέας Σάκης Παπαδημητρίου, ο συγγραφέας Θωμάς Κοροβίνης, ο βετεράνος ποδοσφαιριστής Γιώργος Κούδας, οι Γιατροί του Κόσμου (πολυϊατρείο Θεσσαλονίκης), ο συγγραφέας Σάκης Σερέφας, ο μουσικός Ηλίας Ζάικος.

14 Σεπτεμβρίου 2017

Η λέξη (39.4) της Ντίνας Παπαδοπούλου (Σεπτέμβριος 2017): "τα πουλιά"


Η λέξη του μήνα με βρήκε στην Τήνο, έτσι ήταν πολύ φυσικό μια και τους έβλεπα παντού να γράψω για τους περιστεριώνες της Τήνου, που μ' εντυπωσίασαν  από την πρώτη φορά που τους είδα πριν χρόνια με την ιδιαίτερη  αρχιτεκτονική, ομορφιά και χάρη τους.




 Αναδημοσίευση από http://www.tinostoday.gr

"Κατάσπαρτη από περίεργα κτίσματα, που τραβούν αμέσως την προσοχή του επισκέπτη, είναι η τηνιακή γη. Πρόκειται για περιστεριώνες, μνημεία μοναδικής λαϊκής δημιουργίας, κτισμένους κυρίως κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα. 
Αν και υπάρχουν στα περισσότερα κυκλαδονήσια, στην Τήνο βρίσκονται οι περισσότεροι -ξεπερνούν τους 600- και οι πιο μεγαλοπρεπείς.

Οι περιστεριώνες και η εκτροφή περιστεριών έφτασαν στην Τήνο από τους Ενετούς κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας τους.

Οι Τηνιακοί τούς δημιουργούσαν για να εκτρέφουν τα περιστέρια όχι μόνο για το νόστιμο κρέας τους, αλλά και για το κορυφαίο λίπασμα από τα περιττώματά τους. Είναι χτισμένοι σε ανοιχτά μέρη για να ξανοίγονται τα περιστέρια, σε μέρη με άφθονο νερό και ταυτόχρονα προστατευμένα από τους ανέμους.

Είναι κυρίως πέτρινα οικοδομήματα και αποτελούνται από δύο ορόφους.
Εχουν μία πόρτα για τον ιδιοκτήτη, ο οποίος χρησιμοποιούσε τον κάτω όροφο ως αποθήκη για τη φύλαξη των εργαλείων του, ενώ ο πάνω όροφος ήταν για τα περιστέρια. Χρησιμοποιώντας τον σχιστόλιθο, ένα υλικό που υπάρχει άφθονο στην Τήνο, οι τηνιακοί μάστορες κατάφεραν να δημιουργήσουν αριστουργήματα, που αποτελούν εξαιρετικά μνημεία λαϊκής τέχνης και αρχιτεκτονικής σε παγκόσμιο επίπεδο.

Κατασκεύαζαν στις δύο όψεις του κτίσματος τα ανοίγματα για τα περιστέρια -που ήταν πάντα στραμμένα προς την Ανατολή και τη Δύση και ποτέ προς τον Βορρά-, τα οποία στόλιζαν με τον σχιστόλιθο διαμορφώνοντας μοναδικά στολίδια σε σχήματα τετράγωνα, τρίγωνα, σε κύκλους, ρόμβους αλλά και ήλιους, κυπαρίσσια, ενώ κατάφερναν να τα πλέκουν μεταξύ τους σχηματίζοντας τα αρχικά του ονόματος των ιδιοκτητών ή τη χρονολογία ανέγερσής τους. Ο κάθε περιστεριώνας είναι διαφορετικός από τον άλλο και αυτό το γνώρισμα που τους κάνει μοναδικούς στη χώρα μας".

13 Σεπτεμβρίου 2017

Κώστας Παλαχάνης, "Ορθοέπεια"


Κώστας Παλαχάνης, "Ορθοέπεια", Θεσσαλονίκη,2001 

Εκτύπωση και τεχνική επιμέλεια : Κ. Στάσας – Δ. Κόντος  -- Μ. Παπαδόπουλος -- Γ.  Πετσάνης

Το πόνημα για τη γλώσσα του Κώστα Παλαχάνη δημοσιεύεται 
με την προφορική άδεια του συγγραφέα, τον οποίο και ευχαριστούμε. 

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε το βιβλίο: Κώστας Παλαχάνης, "Ορθοέπεια"

12 Σεπτεμβρίου 2017

Η λέξη (39.3) της Αρχοντούλας Διαβάτη (Σεπτέμβριος 2017): "τα πουλιά"




Libertad (Ελευθερία) λεγόταν η μεγαλύτερη φυλακή της δικτατορίας της Ουρουγουάης. Το 1976, σε μια φυλακή με το όνομα «Ελευθερία».Οι πολιτικοί κρατούμενοι της Ουρουγουάης δεν μπορούν να μιλούν χωρίς άδεια, να σφυρίζουν, να χαμογελούν, να τραγουδούν, να βαδίζουν γρήγορα ή να χαιρετούν άλλον κρατούμενο.Ούτε μπορούν να ζωγραφίζουν ή να λάμβάνουν ζωγραφιές με εγκύους γυναίκες, ζευγάρια, πεταλούδες, αστέρια ή πουλιά.Ο Ντιντοσκό Πέρες, δάσκαλος, που βασανίστηκε και φυλακίστηκε επειδή είχε «ιδεολογικές ιδέες», δέχεται μια Κυριακή επίσκεψη της κόρης του Μιλάι, πέντε ετών.Το κορίτσι του φέρνει μια ζωγραφιά με πουλιά. Οι λογοκριτές τη σχίζουν στην είσοδο της φυλακής.Την επόμενη Κυριακή, η Μιλάι του φέρνει μια ζωγραφιά με δέντρα. Τα δέντρα δεν απαγορεύονται και η ζωγραφιά περνάει.Ο Ντιντοσκό την παινεύει για το έργο της και την ρωτά για τους μικρούς χρωματιστούς κύκλους που φαίνονται πάνω στα δέντρα, πολλοί μικροί χρωματιστοί κύκλοι ανάμεσα στα κλαδιά. Είναι πορτοκάλια, τι φρούτα είναι. Σσσστ, η μικρόύλα.Και συνωμοτικά του εξηγεί- Χαζούλη, δε βλέπεις ότι είναι μάτια.Τα μάτια των πουλιών που σου έφερα κρυφά. (Απόσπασμα από Εντουάρντο Γκαλεάνο, "Μέρες και Νύχτες αγάπης και πολέμου", εκδόσεις Εξάντας 1976)


 

Εντουάρντο Γκαλεάνο "Días y noches de amor y de guerra" ("Μέρες και Νύχτες αγάπης και πολέμου", 1976). Libertad (Ελευθερία)...